Rok 2026 – lawina zmian w prawie pracy. Pracodawcy muszą przygotować się na wzrost kosztów i ryzyka
Nadchodzący rok przyniesie wyjątkowo duże wyzwania dla przedsiębiorców i działów HR. W życie wejdzie szereg nowych przepisów, które wpłyną na organizację pracy, koszty zatrudnienia i obowiązki kadrowo-płacowe. Część ustaw jest już uchwalona, inne dopiero w trakcie konsultacji. Wspólnym mianownikiem wszystkich jest jedno – zwiększenie obciążeń po stronie pracodawców.
Zmiany w uprawnieniach Państwowej Inspekcji Pracy
Jedną z najpoważniejszych nowości będzie planowane rozszerzenie kompetencji Państwowej Inspekcji Pracy. Projekt ustawy przewiduje, że PIP zyska możliwość przekwalifikowania umowy cywilnoprawnej w umowę o pracę. W praktyce oznacza to, że inspektor będzie mógł uznać, iż dana współpraca faktycznie ma charakter stosunku pracy – nawet jeśli obie strony umowy potwierdzają, że chciały zawrzeć umowę zlecenia lub B2B.
Decyzje PIP mają być natychmiast wykonalne, co budzi obawy o zachowanie równowagi między ochroną pracownika a bezpieczeństwem prawnym przedsiębiorców. Dla firm może to oznaczać nagłą konieczność dostosowania systemów kadrowych, naliczania składek i ponoszenia wyższych kosztów pracy.
Raportowanie luki płacowej
Od 1 stycznia 2026 r. duże przedsiębiorstwa, zatrudniające powyżej 250 osób, rozpoczną pierwszy okres raportowania różnic w wynagrodzeniach kobiet i mężczyzn. Obowiązek ten wynika z unijnej dyrektywy 2023/970 dotyczącej przejrzystości płac i równości wynagrodzeń.
Na wdrożenie krajowych przepisów wciąż czekamy, ale już dziś wiadomo, że raportowanie obejmie w przyszłości także średnie i małe firmy. Pracodawcy powinni więc przygotować się do analizy struktury wynagrodzeń oraz wprowadzenia przejrzystych zasad płacowych.
Minimalne wynagrodzenie i jawność ofert pracy
W 2026 r. ponownie wzrośnie płaca minimalna, co przełoży się na wyższe koszty zatrudnienia. Dodatkowo – już w Wigilię 2025 r. wejdą w życie przepisy zobowiązujące do podawania wysokości wynagrodzenia w ofertach pracy oraz stosowania neutralnego płciowo języka w ogłoszeniach.
Nowe regulacje wymuszą korektę opisów stanowisk i dostosowanie procesów rekrutacyjnych. Firmy będą musiały dbać nie tylko o zgodność z Kodeksem pracy, ale także o spójność komunikacji z polityką równego traktowania.
Nowe zasady zwolnień lekarskich
W Sejmie procedowany jest projekt dotyczący przebywania na zwolnieniu lekarskim u jednego pracodawcy i jednoczesnej pracy u drugiego. Celem zmian jest ograniczenie nadużyć w wystawianiu L4, jednak praktyczne stosowanie przepisów może być trudne – m.in. w zakresie oceny zdolności do pracy w różnych miejscach zatrudnienia.
Wliczanie umów cywilnoprawnych do stażu pracy
Od 1 stycznia 2026 r. katalog okresów zaliczanych do stażu pracy zostanie rozszerzony. Do uprawnień pracowniczych wliczane będą m.in. umowy zlecenia, prowadzenie działalności gospodarczej oraz praca zarobkowa za granicą.
Choć zmiana ta ma charakter wyrównawczy, może zwiększyć koszty świadczeń dla części pracowników. Krótkie vacatio legis nie ułatwia przygotowań – wiele firm planuje budżety i automatyzacje naliczania świadczeń z dużym wyprzedzeniem.
Nowe obowiązki i projekty w toku
Rok 2026 przyniesie również zmiany w zakresie:
wdrożenia dyrektywy o pracy platformowej,
nowych przepisów dotyczących mobbingu i warunków BHP,
przepisów o maksymalnej temperaturze w miejscu pracy,
rozwoju systemów teleinformatycznych i zawierania umów online.
Dodatkowym wyzwaniem pozostaje brak rzetelnej oceny skutków regulacji (OSR) w projektach resortu pracy. Pracodawcy zwracają uwagę, że wiele propozycji nie uwzględnia kosztów wdrożenia nowych procedur, zatrudnienia dodatkowych osób czy zmian w systemach kadrowych.
Podsumowanie
Rok 2026 będzie dla pracodawców okresem intensywnego dostosowywania się do nowych realiów prawnych. Zmiany w prawie pracy obejmą zarówno duże korporacje, jak i małych przedsiębiorców. Kluczem do uniknięcia błędów i sankcji będzie wczesne przygotowanie organizacji, aktualizacja dokumentacji wewnętrznej oraz współpraca z ekspertami z zakresu prawa pracy i HR.
Nowe prawo, stare problemy? Kadry i płace ogarniemy za Ciebie.
Zostaw to nam. Nasz zespół zajmie się kadrami i płacami Twojej firmy, tak byś mógł skupić się na prowadzeniu biznesu — nie na paragrafach. Umów się na krótką rozmowę i dowiedz się, jak możemy odciążyć Twój dział HR.