Polska Klasyfikacja Działalności (PKD) to kluczowy element prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce. Od 1 stycznia 2025 r. obowiązuje nowa klasyfikacja — PKD 2025, która zastąpiła dotychczasową wersję PKD 2007. Zmiana ta wynika z konieczności dostosowania krajowej klasyfikacji do przepisów unijnych (NACE) i realiów współczesnej gospodarki, w tym rozwoju gospodarki cyfrowej, cyrkularnej i biogospodarki.
W tym artykule przygotowanym przez biuro rachunkowe AGDO z Lublina, odpowiadamy na najważniejsze pytania:
Jakie znaczenie mają nowe kody w kontekście składek ZUS?
Dzięki naszemu doświadczeniu w obsłudze jednoosobowych działalności gospodarczych, spółek osobowych i kapitałowych, podpowiadamy, jak uniknąć błędów przy wyborze i zgłaszaniu PKD w 2025 roku.
Polska Klasyfikacja Działalności (PKD) porządkuje rodzaje działalności gospodarczej, umożliwiając jednolite ich opisanie w ewidencjach, rejestrach i dokumentacji finansowej. To bardzo istotne nie tylko z punktu widzenia statystyki publicznej, ale także dla prawidłowego funkcjonowania przedsiębiorstwa w obszarze księgowości i podatków.
Obowiązek stosowania PKD dotyczy wszystkich przedsiębiorców:
podmioty wpisane do KRS, takie jak spółki osobowe i kapitałowe, spółdzielnie czy fundacje.
Kody PKD są niezbędne podczas rejestracji działalności — służą m.in. do nadania numeru REGON przez urząd statystyczny.
Jeżeli przedsiębiorca ma trudność z ustaleniem odpowiedniego kodu PKD, może skorzystać z formularza pomocy Ośrodka Klasyfikacji i Nomenklatur Urzędu Statystycznego w Łodzi, gdzie wystarczy szczegółowo opisać przedmiot działalności.
Klasyfikacja PKD 2025 zachowuje strukturę pięciopoziomową:
Sekcja (symbol jednoliterowy) – 22 grupowania działalności (poprzednio 21), na które składają się czynności związane ze sobą z punktu widzenia tradycyjnie ukształtowanego, ogólnego podziału pracy
Dział (dwucyfrowy kod) – 87 grupowań (poprzednio 88), na które składają się czynności według cech mających zasadnicze znaczenie zarówno przy określaniu stopnia podobieństwa, jak i przy rozpatrywaniu powiązań występujących w gospodarce narodowej (np. w tablicach przepływów międzygałęziowych)
Grupa (trzycyfrowy kod) – 287 grupowań (poprzednio 272), dających się wyodrębnić z punktu widzenia procesu produkcyjnego, przeznaczenia produkcji bądź też charakteru usługi lub charakteru odbiorcy tych usług
Klasa (czterocyfrowy kod) – 651 grupowań (poprzednio 615), dających się wyodrębnić przede wszystkim z punktu widzenia specjalizacji procesu produkcyjnego czy też działalności usługowej
Podklasa (pięcioznakowy kod alfanumeryczny) – 728 grupowań (poprzednio 645). Jeżeli na poziomie krajowym nie wprowadzono dodatkowego podziału na poziomie podklasy w stosunku do poziomu międzynarodowego (klasa=podklasie), podklasę taką oznaczono literą Z
Nowe kody zostały wprowadzone dla m.in. takich działalności, jak:
6.97.Z – Pośrednictwo związane z działalnością lekarską, dentystyczną i pozostałą działalnością w zakresie opieki zdrowotnej
Nowe PKD 2025 została dostosowana do zmian dokonanych w klasyfikacji Unii Europejskiej (NACE) i precyzyjnie odpowiada na zmieniające się potrzeby rynku — także dla branż związanych z gospodarką cyfrową czy usługami specjalistycznymi. Pamiętaj! Z niektórymi kodami PKD mogą wiązać się specyficzne obowiązki – na przykład będzie wymagana określona forma działalności, przypisany specyficzny rodzaj opodatkowania, obowiązek stosowania kas fiskalnych, czy rejestracji VAT!
Dzięki pomocy naszego biura AGDO możesz uniknąć błędów przy określaniu przeważającego PKD i jego prawidłowym zgłoszeniu. Na co dzień pomagamy naszym klientom optymalnie przypisać działalność gospodarczą do odpowiednich kodów – tak, aby była zgodna z rzeczywistością i gotowa na ewentualną kontrolę organów skarbowych lub ZUS.
Jeżeli w przedsiębiorstwie dwie działalności mają zbliżony udział w wartości dodanej (ok. 50%), przyjmuje się zasadę stabilności: zmiana przypisania działalności przeważającej następuje, gdy przez co najmniej dwa kolejne lata jedna z nich wyraźnie dominuje.
Poza działalnością przeważającą w firmach mogą występować także:
Działalność drugorzędna: każdy dodatkowy rodzaj działalności, w ramach którego powstają produkty lub usługi realizowane na zlecenie.
Działalność pomocnicza: działalność prowadzona wyłącznie na potrzeby podmiotu, np. wewnętrzna księgowość, obsługa magazynowa czy konserwacja sprzętu wykorzystywanego w działalności głównej. Działalność pomocnicza spełnia trzy warunki: służy wyłącznie podmiotowi, jej koszty obciążają ten podmiot, jej efekty nie stają się częścią produktu finalnego i nie powodują nakładów brutto na środki trwałe.
Przy przypisaniu kodu PKD stosuje się metodę „góra-dół”, która polega na stopniowym zawężaniu klasyfikacji od najwyższego poziomu do najniższego:
Wybór sekcji z najwyższym udziałem w wartości dodanej,
Wybór działu w ramach tej sekcji,
Następnie grupy, klasy i podklasy — aż do precyzyjnego określenia dominującej działalności.
Dzięki temu klasyfikacja działalności gospodarczej odzwierciedla faktyczny profil działalności firmy w sposób spójny i zgodny z zasadami statystyki publiczne.
Nowa PKD 2025 nie jest tylko dokumentem statystycznym — wiąże się również z praktycznymi skutkami dla przedsiębiorców w kontekście wysokości składek wypadkowych w ZUS. ZUS precyzuje:
Nowi przedsiębiorcy (od 1 stycznia 2025 r.) stosują PKD 2007 w oparciu o tzw. klucze przejścia między PKD 2025 i PKD 2007.
Biuro rachunkowe AGDO dba o to, aby w dokumentacji klientów znalazły się właściwe dane, dzięki czemu nie muszą martwić się o poprawność zgłoszeń do ZUS i urzędów.
Uwaga – przez okres przejściowy (do końca 2026 r.) w ZUS obowiązuje jeszcze klasyfikacja PKD 2007 w zakresie ustalania składki wypadkowej, niezależnie od tego, że w CEIDG czy KRS już stosujemy PKD 2025.
Od 1 stycznia 2025 roku PKD 2025 muszą wskazywać:
przedsiębiorcy składający wniosek o wykreślenie działalności, jeśli wskazują datę zaprzestania działalności po 1 stycznia 2025 roku i jednocześnie dokonują zmian danych.
📌 Nie trzeba aktualizować kodów PKD 2007 na PKD 2025, jeśli po 1 stycznia 2025 roku przedsiębiorca składa wniosek wyłącznie o wykreślenie lub informację o niepodjęciu działalności gospodarczej.
W systemie CEIDG — tak jak dotąd — kody PKD wybiera się z listy. Pod kodem PKD 2007 widoczny będzie odpowiadający mu kod PKD 2025.
👉 Jeżeli wpis zawiera dodatkowe miejsca prowadzenia działalności, również dla tych miejsc należy zaktualizować listę kodów PKD.
Jeżeli przedsiębiorca nie dokona aktualizacji do 2027 roku, planowane jest automatyczne przeklasyfikowanie kodów PKD 2007 według klucza opracowanego przez GUS.
Od 1 stycznia 2025 roku obowiązek stosowania PKD 2025 dotyczy także:
wniosków o zmianę wpisu w zakresie PKD w KRS i REGON.
Do wniosków złożonych przed 1 stycznia 2025 roku, ale niezakończonych, stosuje się już nowe zasady — należy wskazać kody PKD według klasyfikacji PKD 2025.
Jednoosobowa działalność gospodarcza (CEIDG):
zmiana głównego PKD w KRS wymaga zwykle zmiany umowy spółki/statutu w formie aktu notarialnego.
Zmianę kodu PKD należy zgłosić w CEIDG w ciągu 7 dni od zmiany danych. Nie wiąże się to z żadnymi kosztami. Można:
zmienić kod głównej działalności,
dodać kody dla nowych rodzajów działalności,
usunąć nieaktualne kody.
Działalności regulowane, koncesjonowane i zezwalane: przedsiębiorca powinien poinformować odpowiedni organ o zmianie PKD.
Zmiana kodów PKD spółki cywilnej odbywa się poprzez aktualizację danych w rejestrze REGON.
Spółka jawna i partnerska:
zmiana przedmiotu działalności wymaga uchwały wszystkich wspólników i aneksu do umowy spółki,
należy przygotować tekst jednolity umowy uwzględniający zmiany,
zgłoszenie do KRS w ciągu 7 dni.
Spółka komandytowa i komandytowo-akcyjna:
zmiana przedmiotu działalności wymaga uchwały wspólników w formie aktu notarialnego,
zgłoszenie do KRS wraz z aneksem i tekstem jednolitym umowy w ciągu 7 dni.
Zmiana umowy obowiązuje od momentu jej zawarcia, a nie od wpisu w KRS, jednak wpis do KRS jest wymagany.
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością:
zmiana przedmiotu działalności wymaga uchwały zgromadzenia wspólników w formie aktu notarialnego,
w zależności od zakresu zmiany:
istotna zmiana: większość 3/4 głosów,
nieistotna zmiana: większość 2/3 głosów,
zgłoszenie do KRS w ciągu 6 miesięcy od uchwały.
👉 Nie trzeba załączać aktu notarialnego do wniosku — wystarczy podać numer aktu w systemie CREWAN w Portalu Rejestrów Sądowych.
Spółka akcyjna:
zmiana przedmiotu działalności to zmiana statutu spółki,
wymagana jest uchwała walnego zgromadzenia akcjonariuszy (większość 2/3 głosów), w formie aktu notarialnego,
zgłoszenie do KRS w ciągu 3 miesięcy od uchwały.
👉 Tu również nie załącza się aktu notarialnego, wystarczy podanie jego numeru w CREWAN.
📌 Pamiętaj: w spółkach kapitałowych zmiana przedmiotu działalności jest skuteczna dopiero z chwilą wpisu do KRS.
Zmiana umowy spółki jest wymagana przy:
zmianie działalności ubocznej na działalność główną (przeważającą).
Nie jest wymagana zmiana umowy, jeśli nowy kod PKD odpowiada działalności już przewidzianej w umowie.
Właściwe określenie PKD ma wpływ nie tylko na statystykę czy dokumentację rachunkową. Niektóre kody PKD mogą determinować obowiązek stosowania kasy fiskalnej, formę opodatkowania, potrzebę uzyskania koncesji, zezwolenia lub wpisu do rejestru działalności regulowanej, a także służy przypisaniu do właściwej grupy działalności w celu ustalenia wysokości składki na ubezpieczenie wypadkowe.
✅ PKD 2025 dostosowuje klasyfikację działalności gospodarczej do nowoczesnej gospodarki i przepisów UE, a prawidłowy wybór kodu przeważającego PKD jest kluczowy m.in. dla statystyki, ewidencji i ubezpieczeń społecznych,
✅ Od 1 stycznia 2025 roku przedsiębiorcy będą zobowiązani do stosowania kodów PKD 2025 w przypadku nowych wniosków lub zmiany danych w CEIDG, KRS i REGON.
✅ Procedury aktualizacji kodów PKD różnią się w zależności od formy prawnej działalności — najwięcej formalności dotyczy spółek wpisanych do KRS.
✅ Automatyczne przeklasyfikowanie kodów nastąpi dopiero w 2027 roku — do tego czasu przedsiębiorcy mogą samodzielnie dokonać aktualizacji.
✅ Biuro rachunkowe AGDO z Lublina wspiera przedsiębiorców w prawidłowym wyborze i zgłoszeniu PKD, a także kompleksowej obsłudze księgowej i podatkowej.
Otwierasz działałnośc i już Cię głowa boli od tych wszystkich nowych informacji? Potrzebujesz kogoś kto powie „spokojnie, ogarniemy to”?Umówmy się na kawę i na bezpłatnej konsultacji opowiedz mi o tym jak Twój biznes będzie zmieniał świat i co najbardziej Cię przeraża…
Od teraz gramy w jednej dużynie i ogarniemy – obiecuję 🙂